Kan nudging ook ingezet worden om medewerkers veiliger en verantwoorder hun werk te laten doen? Jazeker, dit gebeurt zelfs al regelmatig.

Niet iedere werkomgeving heeft een even groot gevarenrisico. Zo hoef je op kantoor geen veiligheidshelm te dragen, maar op een bouwplaats bijvoorbeeld wel. Daarnaast is het een aandachtspunt voor kantoormedewerkers om te blijven bewegen gedurende de dag, terwijl dit voor fysieke arbeiders vanzelf gaat.

Deze twee hele verschillende soorten jobs brengen ook verschillende (gezondheids-)risico’s met zich mee. De volgende vraag is echter op beide van toepassing: Hoe gedraag je je op een verantwoorde manier die bij je werkomgeving past?

In deze blog belichten we beide werksituaties en laten we je zien hoe je nudging kunt inzetten om de werkvloer veiliger te maken. Daarnaast geven we tips om verantwoord gedrag te stimuleren, passend bij elke werkomgeving.

Nudging op de bouwwerf

Iedereen die ooit op een bouwplaats heeft gewerkt, weet dat hier veel veiligheidsprotocollen en -regels gelden. Dit kunnen eenvoudige regels zijn, zoals ‘draag altijd een helm’. Het kunnen ook complexere richtlijnen zijn, zoals het veilig besturen van machines. Iedereen weet dat je in dit soort omgevingen veilig gedrag hoort te vertonen, maar soms gebeurt dit toch niet naar behoren. Hoe kun je er dan voor zorgen dat iedereen zich (onbewust) nét iets beter aan de veiligheidsvoorschriften houdt? En nog belangrijker, hoe kan je daarmee arbeidsongevallen voorkomen?

Spiegels 

Bouwbedrijf Ramboll had daar een slim antwoord op. Zij hebben namelijk bij elke ingang van de bouwplaats spiegels geplaatst. Op de spiegels stond ‘Wie is er verantwoordelijk voor de veiligheid vandaag?’

De redenering hierachter was dat spiegels zorgen voor meer zelfbewustzijn. De werknemers worden hierdoor geprikkeld om bewuster na te denken over hun eigen gedrag. De tekst op de spiegel legt de link tussen eigen gedrag en veiligheid.

De evaluatie na 100 dagen implementatie bevestigde de positieve uitwerking van deze slimme nudge. Gedurende deze periode vonden er namelijk helemaal geen ongevallen meer plaats! [1]

Beloningen

Een andere manier om arbeidsongevallen te voorkomen is de Last Minute Risk Analysis (LMRA). Deze analyse bevat vaak een checklist om te bepalen of de omgeving en de werknemer zelf veilig genoeg zijn voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Dit vergroot het bewustzijn voor de situatie, wat arbeidsongevallen voorkomt.

Onderzoek naar vliegtuig-gerelateerde ongevallen liet zo zien dat onvoldoende bewustzijn zelfs de grootste voorspellende factor van ongevallen was. Het goed uitvoeren van de LMRA is dus een belangrijke stap in het vergroten van arbeidsveiligheid.

Nudging kan helpen om de uitvoering hiervan te stimuleren. [2] Veiligheidsinterventies.nl geeft als suggestie om een beloning te koppelen aan het goed inzetten van de LMRA. De beloning kan bijvoorbeeld een donatie aan een goed doel naar keuze zijn. Dit wordt vervolgens gedeeld op het intranet van het bedrijf, zodat andere medewerkers ervan op de hoogte zijn. De psychologische voordelen hiervan op een rijtje:

  • Je beloont het proces, niet het resultaat. Prestaties belonen kan namelijk contraproductief werken.
  • Onderzoek laat zien dat het gelukkiger maakt om geld uit te geven aan anderen dan materialistische aankopen voor jezelf te doen. Vandaar de suggestie tot het doneren aan een goed doel.
  • Een publieke, sociale beloning is effectiever dan een private financiële beloning, ook op de lange termijn.

Aantrekkelijk maken 

In de papiersector zijn machineveiligheid en lawaai de belangrijkste aandachtspunten. Bedrijven boden werknemers onder andere gratis oordopjes, instructie en voorlichting, campagnes en procedures aan om de risico’s op ongelukken en gehoorschade te verminderen. Hier maakten de werknemers echter weinig tot geen gebruik van.

Om hier wat aan te doen, ging een betrokken directeur in gesprek met zijn medewerkers. Hieruit bleek dat autoracen een populaire hobby was van de meeste medewerkers. Het bedrijf schafte vervolgens Formule-1 headsets aan en deze werden massaal gedragen door alle medewerkers. [3] De keuze aantrekkelijker maken stimuleerde hier dus het gewenste gedrag.

Nudging op kantoor

Ook op kantoor kun je, door kleine veranderingen, automatisch gedrag een duwtje in de juiste richting geven. Gedurende een werkdag zijn er bijvoorbeeld onbewust veel routines ingebouwd. Let er maar eens op. Rijd je niet altijd via dezelfde weg naar kantoor? Hang je niet altijd je jas aan hetzelfde kapstokhaakje? Loop je niet altijd rond dezelfde tijd naar de koffie-automaat?

Dit zijn in de loop van de tijd allemaal onbewuste beslissingen geworden, oftewel “automatisch gedrag”. Dit is dan ook het soort gedrag dat je kan bijsturen aan de hand van nudging. Nudging kan er zo voor zorgen dat werknemers net een veiligere, gezondere of meer verantwoorde keuze maken, zonder dat daarbij de keuzevrijheid beïnvloed wordt.

Workplace nudging

Workplace nudging is een relatief nieuwe term dat duidt op gedrag stimuleren dat past bij de werkomgeving. Dit kan door kleine aanpassingen in het interieur te doen, zoals het inrichten van een prettige plek waar mensen samen kunnen komen voor (in)formele ontmoetingen, of aparte belruimtes inrichten om beloverlast op andere plaatsen te voorkomen. Zo werkt men onbewust op een prettigere manier samen.

Aantrekkelijkheid keuze

Om meer beweging te stimuleren bij medewerkers, kan een bedrijf bijvoorbeeld een overdekte, bewaakte fietsenstalling vlak bij de ingang plaatsen. Als de parkeerplaats minder goed bereikbaar is, zal het medewerkers aanzetten om vaker met de fiets te komen. De gezonde keuze is dan namelijk aantrekkelijker.

Sociale conformiteit 

Een andere manier om beweging te stimuleren op kantoor is door sociale bewijslast te gebruiken. Medewerkers hebben bij binnenkomst de keuze om met de trap of lift naar hun etage te gaan. Hier hangt een bordje, ‘70% van de medewerkers van bedrijf xxx neemt elke dag de trap’. Als zij een bordje zien hangen met daarop een (positief geframede) sociale norm, zijn zij eerder geneigd zich te gedragen conform deze norm.

Standaardkeuze

Deze nudge is ook wel bekend als de “default option”. Hierbij gaat het om de standaardkeuze die je aanbiedt. Je moet zelf actief voor de andere optie kiezen als je niet voor deze standaardkeuze wil gaan. Om medewerkers te stimuleren minder suiker te gebruiken in hun koffie, kan een bedrijf ervoor kiezen om de suiker niet bij de koffieautomaat te zetten. Medewerkers kunnen nog steeds suiker toevoegen aan hun koffie, deze moeten zij echter ergens anders gaan halen. Dit behoudt de keuzevrijheid, maar zorgt voor een suikerloze standaardoptie. [4]

Herinneringen

Ook nu mensen voornamelijk thuis werken, kunnen nudges verantwoord gedrag te stimuleren. Zo stimuleren herinneringen medewerkers om dagelijks te bewegen. Dit kan via de mail of via het intranet van de organisatie. Op deze manier blijven medewerkers gezonder, fitter en productiever.

Zo zie je maar, het gebruik van nudges kan ook op de werkvloer heel wat verschil maken. Waar die werkvloer precies is, maakt niet eens uit. Voor iedere omgeving zijn verschillende nudges die je kunt toepassen om verantwoord gedrag te stimuleren.

Heb je interesse in meer inzichten uit de gedragspsychologie over het gebruik van nudging? Klik dan op onderstaande knop voor een gratis e-book boordevol andere interessante inzichten!

Bronnen

[1] Riedijk, K. (2020). Safety culture ladder Archives. Behavioral Insights Company. https://bicnl.nl/inspiratie/tag/safety-culture-ladder/

[2] Ishwardat, S. (2020, 9 december). Hoe de LMRA (Laatste Minuut Risico Analyse) effectief ingezet kan worden met inzichten uit de gedragspsychologie. Behavioral Insights Company. https://bicnl.nl/inspiratie/veiligheidsgedrag/hoe-de-lmra-laatste-minuut-risico-analyse-effectief-ingezet-kan-worden-met-inzichten-uit-de-gedragspsychologie/

[3] Gedrag bijsturen met nudging. (2016, 10 oktober). Arbo Kennisplatform over veilig en gezond werken. https://www.arbo-online.nl/veilig-werken/nieuws/2016/10/gedrag-bijsturen-met-nudging-10111600

[4] Mensura. (2017). Nudging: geef medewerkers een duwtje in de juiste richting. Mensura.be. https://www.mensura.be/nl/blog/nudging-geef-medewerkers-een-duwtje-in-de-juiste-richting