Auteur: Sam De Paepe, Teamlead Public Affairs
Publicatiedatum: 12/10/2026
Sinds 2 augustus 2026 zijn de transparantieregels van de EU AI Act van toepassing. Het klinkt als iets voor IT’ers, maar dat is het niet. Of toch niet alleen voor hen. Ook als public affairs manager moet je op de hoogte zijn. Want het heeft een impact op je communicatie en reputatie.
Wij ploegden de EU AI Act voor je door. Een literaire prijs zullen de teksten niet krijgen. Maar met deze samenvatting ben je op de hoogte van wat relevant is voor onze sector.
Onze 5 inzichten voor public affairs en communicatie:
1. De EU AI Act gaat veel breder dan je denkt
De AI Act gaat niet alleen over hoe AI-tools gebouwd moeten worden. Het geldt ook voor communicatie die met AI werd opgesteld in professionele context.
Het belangrijkste is de ruime definitie van “aangelegenheden van algemeen belang”. Dit gaat zeer breed, denk aan politiek, gezondheid, milieu, veiligheid, cultuur, economie, financiën en nog veel meer.
De richtlijnen geven zelfs expliciet een voorbeeld dat voor elke corporate communicatiedirecteur relevant is: een AI-bewerkt bedrijfsrapport met beleggersinformatie op de website van een beursgenoteerd bedrijf.
Beursgevoelige communicatie valt er dus ook onder. Maar evengoed posities binnen publieke debatten. Denk bijvoorbeeld aan een AI-tekst van de CEO over een wetsvoorstel op social media.
Kortom: het gaat veel breder dan enkel technische aspecten.
2. Verschillende niveaus van regels en verplichtingen
De EU AI Act werkt met een risicopiramide in vier niveaus:
- Onaanvaardbaar risico. Bijvoorbeeld: social scoring of manipulatieve AI-technieken en emotieherkenning op de werkvloer. Dit is dus verboden.
- Hoog risico. Bijvoorbeeld: bij rekrutering of kredietverlening. Hier gelden strengere voorwaarden, maar pas vanaf 2 december 2027.
- Beperkt risico. Bijvoorbeeld: chatbots en AI-content, waar je vooral open moet zijn over het gebruik van AI.
- Minimaal risico. Bijvoorbeeld: spamfilters en videogames. Hier gelden bijna geen regels.
Voor de meesten binnen onze sector gaat het dus vooral om de laatste twee lagen.
3. Deepfake of AI-bewerkt? Labelen is de boodschap
De EU AI Act beschrijft duidelijk wat onder deepfake valt. Het gaat niet enkel over personen, maar ook over voorwerpen, plaatsen en gebeurtenissen die ten onrechte echt lijken. Maak je bijvoorbeeld een ludieke post waarin je twee politici (die je met AI bewerkt) een boodschap laat vertellen? Dan moet je expliciet vermelden dat het AI is.
Wanneer het overduidelijk AI is, dan zou het op zich zonder label kunnen. Denk bijvoorbeeld aan een pratende AI-olifant die een bedrijfsevent aankondigt.
Maar het kan geen kwaad om het toch te labelen. Better safe than sorry!
De EU stelt drie pictogrammen ter beschikking om AI-content te labelen. Moet je exact deze gebruiken? Neen, het is optioneel. Het belangrijkste is dat je duidelijk maakt dat er AI werd gebruikt.
Via deze link kan je ze downloaden en vind je ook meer informatie over het gebruik ervan.
De labelplicht ligt bij de organisatie die AI inzet, niet de individuele medewerker. Werkt een bureau of freelancer in jouw opdracht? Dan blijft jouw organisatie eindverantwoordelijk.
4. De redactionele uitzondering binnen de EU AI Act voor teksten
De redactionele uitzondering is een belangrijk element in de EU AI Act. De labelplicht voor tekst geldt wanneer je publiceert om het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang.
Maar er is een cruciale uitzondering: heeft iemand de tekst inhoudelijk beoordeeld en draagt iemand de redactionele eindverantwoordelijkheid, dan vervalt de labelplicht. Deze uitzondering geldt enkel voor tekst.
Een spellingcontrole alleen volstaat niet. Het moet om een inhoudelijke beoordeling door iemand met kennis van zaken gaan. Bijvoorbeeld: het jaarverslag dat door de CFO, de juristen en het communicatieteam is gecontroleerd.
Kort samengevat:
- Publiceer je een AI-tekst zonder inhoudelijke controle? Dan gebruik je een label.
- Heeft iemand de AI-tekst inhoudelijk nagekeken en draagt iemand (mag ook een rechtspersoon zijn) de eindverantwoordelijkheid? Dan is er geen label nodig.
Probeer dit te documenteren. Want bij een klacht moet je dat kunnen bewijzen.
Voor teksten zal je dus meestal geen label of vermelding nodig hebben. De meesten in ons vak weten hoe belangrijk reputatie is en dat je een AI-tekst best controleert en herwerkt.
Pas op: de redactionele uitzondering vervalt wanneer je de gecontroleerde tekst opnieuw met AI verwerkt. Denk bijvoorbeeld aan een goedgekeurd persbericht dat je achteraf laat inkorten door AI.
5. Er is (nog) geen toezichthouder
Het BIPT / IBPT (Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie) wordt normaliter de AI-toezichthouder. De wet die dat regelt moet nog door het parlement. Wie vandaag een klacht wil indienen, kan dus voorlopig enkel naar de rechtbank. Normaal gezien zullen er geen proactieve controles komen, maar zal het eerder klachtgedreven verlopen. Te vergelijken met hoe het nu met de GDPR-wetgeving gebeurt. Die klachten kunnen natuurlijk ook van opiniemakers, concurrenten of activisten komen. In de praktijk zal de reputatieschade dus altijd voor de juridische en financiële schade komen. De boetes kunnen trouwens oplopen tot 15 miljoen of 3% van de omzet. Dit hangt af van de case.
Opgelet: AI-wetgeving blijft bewegen. Een eerste bijsturing is er al: sinds 27 juli 2026 is de ‘Digital Omnibus’ van kracht. Daardoor gelden de strengere regels voor het niveau ‘hoog risico’, zoals AI bij rekrutering of kredietverlening, pas vanaf 2 december 2027. De plicht rond AI-geletterdheid werd afgezwakt: je moet de AI-kennis van je team ondersteunen, maar niet langer een voldoende niveau waarborgen. Aan de labelplicht verandert niets: die geldt sinds 2 augustus 2026.
Conclusie EU AI Act voor public affairs en communicatie
Samengevat raden wij drie zaken aan:
- Inventariseer je AI-toepassingen en bekijk waar ze in de risicopiramide vallen. Controleer of de labelplicht van toepassing is.
- Documenteer welke AI-gegenereerde teksten door wie werden gecontroleerd en eventueel aangepast, en dus onder de ‘redactionele uitzondering’ vallen.
- Voorzie opleiding en maak een proces op voor je team. Vooral het proces van ‘human in the loop’ integreren is belangrijk.
Vragen, advies of een opleiding nodig? Aarzel niet om contact met ons op te nemen: